Je kind schaamt zich

Die bewegingen!
Dat meezingen!
Hoe moest hij zijn klasgenoten weer onder ogen komen?
Op het buurtfeest had mijn nichtje heerlijk gedanst.
Tot haar bijna puberzoon haar liet weten dat hij zich vet kapot schaamde.

Welkom in de wereld van schaamte van je kind

Vanaf een jaar of negen verandert er iets wezenlijks voor je kind.
Je kind kijkt niet meer alleen naar de wereld, maar ook naar zichzelf.
En belangrijker nog: naar zichzelf door de ogen van anderen.

Dat is het moment waarop schaamte zijn intrede doet.
Schaamte voor zichzelf, maar ook schaamte voor jou als ouder, jullie huis, broertjes en zusjes en alles om je kind heen.

Mijn zusje weigerde om vanaf de bushalte samen met mij naar huis te lopen omdat ze mij te klein vond.
Het heeft jaren geduurd voor ze met mij in haar eigen omgeving gezien wilde worden.

Wat schaamte werkelijk is

Schaamte gaat niet over wat je kind doet, maar over wie je kind denkt te zijn of graag wil zijn.

Het gaat over het niet voldoen aan je eigen normen, waardoor je als persoon tekort schiet of afgewezen of afgekeurd denkt te worden.
Je kind voelt zich dom, zwak en niet goed genoeg.
Niet: ik maakte een fout, maar: ik ben fout.

Voor je kind voelt schaamte lijfelijk.
Het wordt warm.
Het hoofd zakt omlaag.
De neiging ontstaat om te verdwijnen.

Schaamte is niet het probleem

Het goede nieuws is dat schaamte een teken is van groei en een gezonde sociale ontwikkeling.
Schaamte is een signaal dat je je gedrag wilt aanpassen om beter bij de sociale normen van een groep te passen, wat uiteindelijk leidt tot zelfverbetering.
Het helpt je kind rekening te houden met anderen en met normen en grenzen zoals die er zijn in iedere groep.

Het zelfbewustzijn groeit en daarmee ook de angst om buiten de groep te vallen.
Schaamte ontstaat daarom altijd in sociale situaties.
Op school en in elke groep waar vergelijken onvermijdelijk is.

Wat teveel schaamte doet bij je kind

Diepgewortelde schaamte kan wel schadelijk zijn en leiden tot stress, burn-out, en sociale isolatie.
Het is daarom altijd goed om schaamte als ontwikkelingssignaal serieus te nemen.

Je kind lijkt zomaar te veranderen, lacht minder, praat zachter en trekt zich terug.
Of hij roept juist heel hard dat het hem niets kan schelen.
Je voelt dat er iets is, maar je krijgt er je vinger niet achter.
Het is interessant om te onderzoeken of er schaamte onder zit met een diep gevoel van niet goed genoeg te zijn.

Zij was van een heerlijke spring in het veld met blonde wapperende haren veranderd in een gebogen meisje met vallende haren voor de ogen.
Een meisje had gezegd dat ze dik was.
En nu dacht ze dat ze haar raar vonden en trok ze zich terug.

Door voor alle meiden een steentje neer te leggen en de eigenaardigheden van hen te bespreken kwamen we tot de conclusie dat iedereen wel iets geks had.
Zij vond ondanks al die eigenaardigheden iedere oké.
Toen ik opeens met een grote armzwaai alle steentjes van de tafel op de grond veegde en opperde dat iedereen vermoord kon worden omdat ze niet perfect waren, keek ze me met grote ogen aan en ging protesteren.

Het was daarna een inkoppertje om haar te laten inzien dat ze zich niet hoefde te schamen voor zichzelf en goed genoeg was om zie ze is!
Haar hoofd schoot omhoog en ze smeet haar haren naar achteren.

Wat schaamte dus doet, is het gedrag sturen.
Je kind gaat situaties vermijden waarin ze zich door een incident ongemakkelijk voelde.

• Niet meer hardop lezen.
• Niet meer meedoen met gym.
• Niet meer zeggen wat het denkt.

En…….
Sommige kinderen doen het tegenovergestelde.

• Ze worden boos.
• Agressief.
• Groot.
• Stoer.

Ook dat is schaamte.
Alleen in een ander jasje.

Wat maakt het ene kind meer gevoeliger voor schaamte?

Niet ieder kind schaamt zich even snel.
Dat heeft te maken met temperament, ervaringen en omgeving.

Een gevoelig kind dat snel nadenkt en zichzelf streng beoordeelt, zal eerder schaamte voelen.
Een perfectionistisch kind ook.
Net als een kind dat graag gezien wil worden.

Ook de sociale omgeving speelt een grote rol.
Op een gegeven moment verschuift de invloed van ouders naar leeftijdgenoten waarbij de groep meer leidend wordt en waar afwijkend zijn meer risicovol voelt.

En dan is er nog de opvoeding.

De invloed van jou als ouder

Kinderen leren schaamte vooral thuis en meestal onbedoeld.

Want hoe vaak overkomt het ons niet als ouder:

• Dat je fouten bekritiseert en niet uitlegt wat mogelijk is.
• Dat je gedrag veroordeelt en niet begrijpt.
• Dat je kind het gevoel krijgt dat liefde afhankelijk is van prestaties.

Als je regelmatig zegt: Doe niet zo raar bedoel je het luchtig, maar je kind kan zomaar de boodschap nemen dat het raar is.
Ook als je regelmatig uit je slof schiet en zegt ik heb het al honderd keer uitgelegd, hoort je kind Ik schiet tekort.

Toch kan het zomaar zijn dat je ene kind schaamte ontwikkelt en je andere kind zijn schouders ophaalt.
Wanneer je goed naar je kind kijkt en hem probeert te begrijpen, ontdek je ook of schaamte makkelijk door je kind genomen wordt of van zijn schouders glijdt.

Schaamte en het zelfbeeld

Als je kind gevoelig is voor schaamte en dit zich opstapelt, raakt het zelfbeeld beschadigd.
Je kind gaat zichzelf zien als iemand die tekortschiet.

Uitspraken als ik kan dat niet of ik ben dom, zijn alarmsignalen.

Als je kind  zo over zichzelf denkt, neemt hij minder risico, probeert hij minder en gelooft minder in zichzelf.
En dat gebeurt vaak stilletjes.

Wat jij kunt doen als ouder?

Het begint met herkennen want schaamte fluistert vooral, ook als je kind wel schreeuwt.

Je kunt letten op veranderingen zoals terugtrekken, vermijden, boosheid en stilte.
En vooral: luister zonder te willen fixen.

Zeg niet meteen dat het wel meevalt of dat ze zich niet zo moeten aanstellen.
Geef liever erkenning door te benoemen dat het zich rot voelt en dat het niet leuk voor ze is.

Daarmee haal je de lading eraf.
Schaamte verdwijnt namelijk sneller wanneer het gezien wordt.

Fouten als leerplek

Een van de krachtigste dingen die je kunt doen, is erkenning geven en fouten normaliseren.
Niet met woorden alleen, maar met je gedrag door te laten zien dat jij ook fouten maakt.

En dat dat oké is.
Herstel wat misgaat.
Lach er om en ga door.

Wanneer je kind merkt dat falen niet leidt tot afwijzing, maar tot verbinding en vaak zelfs tot grappige situaties, verliest schaamte zijn macht.

Laat je kind herstellen

Als je kind iets fout doet, help het dan om het recht te zetten en op te lossen.
Niet om schuld te voelen, maar om regie te ervaren.

Als je kind een fout kan herstellen, voelt het zich trots.
Een kind dat wordt veroordeeld, voelt schaamte.

Dat verschil is levensgroot.

Schaamte hoort erbij

Schaamte hoort bij opgroeien.
Maar jouw reactie bepaalt of het een voorbijgaand gevoel blijft of een vast patroon wordt.

Je hoeft het niet perfect te doen.
Wanneer je kind voelt dat het oké is om mens te zijn, met fouten en al, ontstaat veerkracht.
En dat is misschien wel het grootste cadeau dat je kunt geven.

Op een dag dansen jullie dan samen met gekke bewegingen en voel je je vrij en blij waarbij de mening van anderen alleen maar een mening van hen blijkt te zijn.

Strest en piekert jouw kind ook regelmatig en wil je je kind graag weer blij en vrolijk zien?
Het is gemakkelijker dan je denkt!
Vaak hoef je maar een paar dingen bewust te doen en je kind maakt de omslag naar meer ontspanning.
Ontdek hoe ik in de praktijk omga met gestreste en piekerende kinderen en gebruik mijn bewezen aanpak.
Je kunt NU direct starten en morgen al effecten zien.
Meld je hier aan voor de online opleiding stresskipjes en piekeraars helpen.

https://teaadema.nl/voor-ouders/zelf-helpen/online-opleiding-stresskipjes-en-piekeraars/

Meer lezen en kijken:

Je kind en je energierekening
Straffen en belonen en wat wel werkt
Foutje bedankt

Wat bezielt kinderen die blijven liegen
Drie redenen waarom kinderen niet naar school willen
Wanneer kan een puber alleen op vakantie?