Soms wil je zelf stampvoeten als je een kind voor je neus hebt dat stelselmatig weigert te doen wat jij wilt en gaat schreeuwen, dwarsliggen en driftaanvallen krijgt.
Maar is dat terecht?
Of is er iets anders aan de hand?
In de praktijk lijkt het soms duidelijk: een kind wil niet meewerken.
Toch zit je er als ouder of professional vaak naast.
De vraag die echt verschil maakt is eenvoudiger én eerlijker: kan je kind het op dit moment?
Wat is het verschil tussen niet willen en niet kunnen en hoe weet je dit?
Om het verschil te leren zien vraagt dit van jou onderscheidingsvermogen want het vraagt totaal iets anders van jou.
Het grootste verschil is:
- Niet kunnen betekent dat een vaardigheid ontbreekt.
- Niet willen betekent dat de motivatie ontbreekt.
Mijn eerste gedachte is altijd: heeft dit kind dit ooit wél laten zien?
Dit is mijn www-tje (wat werkt wel) die al vele kinderen en ouders op het juiste spoor heeft gezet.
Is er geen www-tje, dan stampvoet en corrigeer je waarschijnlijk iets wat nog niet geleerd is.
Waar gaat het niet willen of niet kunnen mis?
In wezen is het heel simpel en hoef je alleen maar een keertje extra op te letten want er zijn meerdere redenen die zo logisch lijken, maar die een wereld van verschil voor de sfeer in je huis uitmaken.
Ontdek door de volgende punten waar het bij jou en je kind fout gaat.
Is de opdracht te groot en ben je aan het overvragen?
Je kind wil best meewerken, maar raakt vast omdat de opdracht te groot of te vaag is.
Ga opruimen klinkt simpel, maar als je kind niet weet waar hij moet beginnen of startproblemen heeft, wordt het heel ingewikkeld.
Door duidelijker en concretere kleine opdrachten te geven, zoals eerst je broodbakje op het aanrecht en dan de tas ophangen, help je je kind op gang.
Je kind zit nog in zijn reptielenbrein
Een boos, gespannen of verdrietig kind kan niet luisteren.
Emotie blokkeert gedrag.
Wanneer jullie net in discussie zijn gegaan of je kind vindt iets niet eerlijk dan zijn de nadenkhersenen uitgeschakeld.
In feite is het dan niet eerlijk dat jij je kind blijft pushen terwijl zijn reptiel aan is en die van jouzelf ook geactiveerd wordt.
Wat helpt is dat je je kind ziet en erkenning geeft voor zijn gevoel en woorden geeft aan wat de frustratie van je kind is waardoor hij kan kalmeren.
Het wonder geschied dan alsnog, namelijk dat je kind als een mak lammetje doet wat jij wilt.
Heeft jouw kind al de juiste vaardigheden voor de opdracht?
Netjes gedrag lijkt zo simpel, maar vraagt meerdere vaardigheden zoals wachten op je beurt, plannen, je impulsen remmen.
Je kind dat steeds door je gesprekken heen roept of in de klas niet op zijn beurt wacht, is niet per se brutaal.
Het kan zijn dat het nog niet weet hoe wachten werkt.
Dat moet je voordoen en oefenen door ook dit woorden te geven en stap voor stap te begeleiden.
Je kunt je dan afvragen of je niet teveel vraagt of steeds corrigeert waardoor je in een vicieuze cirkel komt.
De behoefte aan eigenmacht en autonomie
Soms is niet willen een poging om grip te krijgen.
Je kind wil zelf bepalen en gaat in zijn reptielenbrein als het zich in een hoek gedreven voelt.
Dan helpt strenger worden zelden.
Je kind doet onhandige pogingen om invloed te hebben en je kunt dit geven door keuzes voor te stellen zoals nu opruimen of over vijf minuten?
Zo houd jij de leiding en geef je je kind ruimte.
Heb je realistische verwachtingen?
We verwachten regelmatig volwassen gedrag van kinderen.
Lang stilzitten, plannen, emoties reguleren, huiswerk maken, opdrachten opvolgen en noem maar op.
In bijna ieder oudergesprek moet ik uitleggen hoe de ontwikkeling van een kind zich verhoudt tot wat ouders denken wat hun kind kan.
Het is logisch dat je niet goed weet wat een kind op iedere leeftijd kan en dat je dan van je peuter verwacht dat hij niet liegt, van je kleuter dat hij kan opruimen, van je 10-jarige dat hij je opdrachten niet vergeet en van je puber dat hij automatisch zijn huiswerk goed plan en gemotiveerd is.
Dus als er veel ruzie is over een bepaald onderwerp, vraag je dan even af of het wel bij de leeftijd en ontwikkeling van je kind past, wat jij wilt.
Is je kind moe of overprikkeld?
Ergens weet je het wel dat aan het eind van de dag de rek eruit is.
En toch zet je vaak door omdat je denkt dat het wel meevalt.
Maar vaak is dat dus niet zo.
Een moe of overprikkeld kind kan simpelweg niet meer.
Dus.. verlaag jen eisen, in plaats van de druk op te voeren.
Valt je kind terug op negatieve ervaringen?
Kinderen die vaak falen, gaan vermijden.
Niet uit onwil, maar uit zelfbescherming.
Dat is vaak de reden dat ze jou ook wegduwen en niet opnieuw straf willen.
Maar ze doen het nog zo onhandig……
Begin dus opnieuw met dit in je gedachten en help je kind aan een positieve ervaring.
Ben jij van de inconsequente regels?
Inconsequente regels helpen niemand.
Vandaag mag het wel, morgen niet.
Het is voor je kind (en jou) om gek van te worden. want jij raakt gefrustreerd en je kind haakt af.
Voorspelbaarheid geeft veiligheid.
Heel saai, maar dezelfde regel geeft dezelfde reactie en dat scheelt jou energie en het kind verwarring.
En mogelijk de belangrijkste: de relatie gaat voor correctie
Je kind werkt eerder mee als het zich gezien voelt en erkenning krijgt.
Natuurlijk weten we dit, maar in de dagelijkse strijd is een mopperkreet snel uitgedeeld en je kind reageert daar weer op met een tandje bij zetten.
Wat altijd helpt is eerst even adem in en adem uit, luisteren naar je kind en dan corrigeren.
Je zal zien dat dit wonderen doet met je toon en de reactie van je kind!
Dus wat is het: niet willen of niet kunnen?
Dus de volgende keer dat jij denkt: hij wil niet, sta even stil en denk opnieuw.
En ga even terug naar het eerste punt: wanneer ging het wel goed?
Grote kans dat je dan het verschil ziet tussen niet willen en niet kunnen.
(En kijk en lees hieronder even verder over kinderen zonder startmotor, motivatie en executieve functies)
Vind je luisteren nog wel een dingetje?
Volg nu met hoge korting het online college: leer je kind luisteren.
Kijk en lees meer:
Hoe kan het dat ouders van een boos kind van hun padje raken?
Wat je boze kind nodig heeft
Gênant: Je kind misdraagt zich in het openbaar
Waarom hulp aan kinderen niet voldoende helpt
Executieve functie uitgelegd: beginnen met een taak
Het kind zonder startmotor
Geef een reactie