Heb jij dat ook? Dat je denkt dat als je goed kunt plannen je problemen dan opgelost zijn? En dat als leerlingen en pubers goed kunnen plannen, dat de hoge cijfers dan vanzelf komen? En denk je nu werkelijk dat het probleem daarmee is opgelost? Nou mooi niet!!

Want…… die prachtige planning moet nog wel uitgevoerd worden…. Enn… inzetten op leren plannen zonder een goed vervolg is verloren moeite. Dat is net zoiets als verwachten dat je met een hoog IQ automatisch de universiteit wel haalt.

De mythe van goed kunnen plannen

Bij de aanmelding van de meeste kinderen en pubers voor de training Ik leer leren, komt de hulpvraag leren plannen naar voren. En dat is ook best logisch want als je een goed overzicht hebt van wat je te doen staat, scheelt dat een heel stuk.

Bij de meeste kinderen gaat het plannen niet vanzelf en kunnen ze zeker enige hulp gebruiken hoe ze het kunnen aanpakken om hun taken gedaan te krijgen. Want dat is immers de functie van het plannen? In de brugklas is dit ook meestal één van de eerste zaken die met de piepers wordt besproken en waar aandacht voor is.

Hoe kan het dan dat dat de vraag naar goed plannen blijft? Zou dit te maken kunnen hebben met de focus op het kunstje plannen in plaats van het voltooien van de taak? En dat we verwachten dat als een kind goed kan plannen de hoge cijfers als vanzelf binnenrollen?

Wat is plannen eigenlijk?

Plannen is de activiteit die ervoor zorgt dat je een soort van werkplan krijgt wat er uiteindelijk voor zorgt dat je precies weet WAT, WANNEER, op WELKE manier je iets moet doen en wanneer je het AFGEROND moet hebben.

Een mooie planning zorgt ervoor dat je bij wijze van spreken in één oogopslag kunt zien wat er op elk moment van je wordt verwacht zodat je een resultaat hebt aan het eind. Voor een planning moet je dus iets doen en vrijwel iedere methode kent prachtige formulieren of formats die je in kunt vullen, al dan niet met kleur en mooie symbolen.

In ieder programma wat kinderen voorbereidt op leren, zit dus plannen verwerkt.

En dan heeft de leerling een prachtige planning

Leren plannen is dus heel eenvoudig en leerlingen vinden het meestal best leuk om te doen. Immers, het is bijna een creatieve bezigheid en ziet er na afloop prachtig uit. Een taak is opgedeeld in hapklare brokken en verdeeld over het aantal dagen wat de leerling denkt nodig te hebben. De eerste stap naar mooie resultaten is hiermee gezet. Maar hoeveel zin heeft het werkelijk om zo hoog in te zetten op het leren plannen?

En dan het vervolg

Het leuke is dat de meeste pubers en jongeren bij het vragen naar de aanwezigheid van planningen, direct antwoorden dat ze dit heel goed kunnen. Alleen….. de planning uitvoeren is nogal eens het probleem! Het leren plannen zelf is een makkie voor de meeste pubers en jongeren en hebben ze al snel onder de knie. Zeker zodra ze een paar voorwaarden hebben geleerd……..

Wat er nog vóór het plannen komt

Wil je een realistische planning kunnen maken dan moet je eerst weten op welke manieren jij je werk aanpakt, hoe je weet wat je moet doen voor een taak en hoe je weet of je de taak klaar hebt en kunt stoppen.

Dit betekent dat een planning pas tot uitvoering kan komen als een leerling weet wat hij heeft te doen:

  • Uit welke delen bestaat de taak?
  • Hoe lang heb je nodig om een pagina te lezen?
  • Maak je samenvattingen of mindmaps?
  • Hoeveel tijd kost het maken van een overzicht je?
  • Wat is je criterium voor genoeg geleerd?
  • Op welke manier leer jij het best?
  • Waar leer je het best en op welk tijdstip?
  • Wanneer moet de taak af zijn?
  • Etc..

Dit betekent dus dat je al over behoorlijke zelfkennis moet beschikken om een planning te kunnen maken en dat je daarvoor al hebt geoefend met taken en tijd die het je kost.

En dan na het plannen

Wanneer er dan een prachtige planning ligt, komt het aan op uitvoering. Hier beginnen de problemen pas echt afgaande op de grootste klacht. Want HOE gaat het je lukken om die prachtige planning tot uitvoer te brengen?

De slechte starters

Allereerst is er een categorie leerlingen die moeilijk tot werken kan komen. Ik noem dit de kinderen zonder startmotor, Deze kinderen worden vaak lui genoemd, maar niets is minder waar. Heel vaak weten ze niet goed waar ze moeten beginnen, hoe ze het aan moeten pakken of voelen ze zich onzeker en moeten een paar keer goed horen wat ze moeten doen. Soms krijgen ze ook hun werk en spullen niet goed georganiseerd waardoor ze het overzicht missen.

Wil deze leerling zijn planning uitvoeren dan moet je dus eerst investeren in een startmotor en ontdekken wat de startknop is. Je ziet dan dat ze daarna gaan als een speer.

De opgevers

Een volgende categorie leerlingen zijn de pubers of jongeren die hun taak saai vinden of er geen zin meer in hebben en geen motivatie kunnen vinden.  Deze categorie heeft moeite met doorzetten en het volhouden van een taak.

De illusie is dat motivatie van binnenuit moet komen, maar dat zal deze leerlingen niet helpen. Zij hebben iets nodig om door te gaan en ook dit kan per kind verschillen. Voor de ene is het een stok achter de deur, voor de ander de motivatie van gelukte resultaten en voor weer een ander leren accepteren dat er ook vervelende dingen zijn in je leven.

Waarom zou je zo nodig moeten plannen?

Los van bovenstaande zijn er ook gewoon heel veel mensen die beslist niet uit de voeten kunnen met planningen en van nature beter presteren door het werken in buien en een energie boost. Die moet je vooral ook niet lastig vallen met het maken van een planning en al helemaal niet met het zich houden aan een planning.

Deze mensen functioneren domweg het beste met een stevige deadline en een nacht doorhalen voor het beste resultaat.

Zou het daarom ook niet veel realistischer zijn om kinderen al jong te laten ontdekken wat bij hen past? En hen te helpen zich te focussen op de taak die ze moeten volbrengen en hen de gelegenheid te geven OF een planning kan helpen en HOE een planning dan kan helpen?

En laten we bij de training Ik leer leren nu precies dat doen. Intunen op wat het beste bij de leerling past en hem daarin coachen in plaats van standaard concepten, formats en truukjes erdoor te drukken. Ontdekken wat de sterke en zwakkere punten zijn om doelen te halen en dan ontdekken hoe dit verbeterd kan worden.

Wat zelfkennis doet voor leren plannen

Want als je weet hoe jij het beste onthoudt, hoe jij omgaat met concentratie en falen en motivatie en hebt ontdekt hoe goed jij de zogenaamde executieve functies hebt ontwikkeld, dan is er een dikke kans dat je ontdekt of je alle prachtig mooie formulieren van een planning heel hard nodig hebt om tot goed cijfers te komen of dat dit absoluut niet aan je is besteedt.

En dan zou het best kunnen dat voor sommige vakken een mooie planning kan helpen en bij andere vakken een nacht doorhalen voor het beste resultaat.


De workshop Plannen en Uitvoeren

In de Ik leer leren training is er uiteraard veel aandacht voor het onderdeel plannen. Omdat steeds meer leerlingen vastlopen op dit gebied is de Ik leer leren training uitgebreid met een speciale workshop voor plannen en het uitvoeren van de planning.

De workshop/korte training start met een prachtige test om erachter te komen hoe het kan de de leerling zijn planning niet uitvoert. Daarna leert de leerling uiteraard wat hij zou kunnen doen om daadwerkelijk een planning te maken die wél uitgevoerd wordt.

Ben je mentor, leraar of coach en wil je ook werken met Ik leer leren of ben je ouder en heeft je kind hulp nodig? Kijk dan hier voor alle informatie 


Meer artikelen:

Lees ook: Het kind zonder startmotor
Lees ook: Recepten voor het creëren van faalangst bij kinderen
Lees ook: 13 redenen voor concentratieverlies en onoplettendheid
Lees ook: Het slagveld van Havo 2 en Vwo 2
Lees ook: Geloof jij ook in de onzin van leerstijlen?

Bekijk ook: Het kind zonder startmotor
Bekijk ook: Wat zijn executieve functies en hoe ontwikkel je ze?
Bekijk ook: Wat is plannen en organiseren?
Bekijk ook: Hoe ga je om met leerproblemen en motivatieproblemen?
Bekijk ook: Hoe leer je als beelddenker?

De illustratie is van Kitty Blüm


Je las een blogartikel van Centrum Tea Adema…

…maar kijk gerust ook eens naar de andere informatie op onze website:

Opleidingen voor (aspirant) kindercoaches en beroepskrachten:

Hulp voor kinderen en hun ouders:

Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen en video’s vol tips en inzichten?

Like dan onze Facebook-pagina of schrijf je in voor onze 2-wekelijkse nieuwsbrief. Allebei mag ook. ;-)